Kunnen jullie oude tapes lezen zonder de oorspronkelijke drive?

Vaak wel, zolang de tape leesbaar is en we een geschikte drive voor dat formaat hebben. Geef het type op dat op de cassette staat, dan kijken we het na.

Ik heb de back-upsoftware niet meer. Is dat een probleem?

Niet noodzakelijk. Waar mogelijk halen we de bestanden rechtstreeks uit het back-upformaat, ook zonder de oorspronkelijke software of catalogus.

Een tape werd per ongeluk overschreven. Is er nog iets terug te halen?

Wat overschreven werd, is weg. Maar een tape wordt vaak maar gedeeltelijk overschreven, en wat daarna op de tape staat, kan soms nog gelezen worden. Stop meteen met schrijven en vraag een analyse aan.

Kunnen jullie versleutelde LTO-tapes lezen?

Alleen met de sleutel. Versleuteling bij LTO is zo ontworpen dat de gegevens zonder sleutel onleesbaar zijn. Zoek de sleutel dus op in uw back-upsoftware of sleutelbeheer.

Hoe lang gaat een tape mee?

Fabrikanten spreken bij goede bewaring van tot 30 jaar voor LTO. In de praktijk hangt het af van temperatuur, vochtigheid en gebruik. Het grootste risico is vaak niet de tape, maar dat er geen werkende drive of software meer is om ze te lezen.

Wat kost het uitlezen of recupereren van tapes?

Dat hangt af van het formaat, het aantal tapes en hun toestand. De analyse is gratis en vrijblijvend: u hoort wat er mogelijk is en wat het kost voor u iets beslist.

Tapes uitlezen en recupereren: LTO, DAT, DLT en andere • Datarecuperatie

Waarom tapes nog altijd gebruikt worden

Tape is goedkoop per terabyte, gaat lang mee en staat los van het netwerk. Daarom gebruiken bedrijven het nog steeds voor back-ups en archieven, en als laatste verdedigingslinie tegen ransomware: een tape die in een kast ligt, kan niet versleuteld worden.

Die voordelen worden een nadeel wanneer de gegevens terug moeten: de drive staat niet meer in het rek, de back-upsoftware is niet meer geïnstalleerd, of de tape zelf is beschadigd.

Moderne tapes: LTO

LTO (Linear Tape-Open) is vandaag de standaard. Elke generatie verdubbelt ongeveer de capaciteit:

Generatie	Capaciteit (zonder compressie)	Sinds ongeveer
LTO-9	18 TB	2021
LTO-8	12 TB	2017
LTO-7	6 TB	2015
LTO-6	2,5 TB	2012
LTO-5	1,5 TB	2010
LTO-4	800 GB	2007
LTO-3	400 GB	2005
LTO-2	200 GB	2003
LTO-1	100 GB	2000

Een LTO-drive leest doorgaans alleen de eigen generatie en één of twee generaties terug; bij LTO-8 en LTO-9 is dat zelfs maar één. Wie oudere LTO-tapes wil lezen, heeft dus vaak een oudere drive nodig.
Vanaf LTO-4 kan de drive gegevens versleutelen (hardware encryption). Zonder de sleutel zijn die gegevens niet leesbaar, ook niet voor ons.
Vanaf LTO-5 bestaat LTFS, waarmee een tape zich gedraagt als een gewone schijf met mappen en bestanden.

Naast LTO bestaan ook enterprise-formaten zoals IBM 3592 (TS11x0) en Oracle StorageTek T10000.

Technisch: records, filemarks en EOD

Een tape bevat records (blokken) met filemarks tussen de back-upsets, en eindigt met een EOD-markering (end-of-data). Een drive leest normaal niet voorbij die markering; gegevens die daarna nog fysiek op de tape staan, vragen een aangepaste aanpak.

De Cartridge Memory (LTO-CM) is een chip die contactloos (RFID) wordt uitgelezen en onder meer bijhoudt hoe de tape gebruikt werd. Is die chip defect, dan weigert de drive de tape soms, terwijl de tape zelf in orde is.

Oudere tapeformaten

In archieven liggen vaak nog tapes van formaten die al lang niet meer verkocht worden, zoals:

DDS / DAT (4 mm), zeer gangbaar voor kleine servers en werkstations.
DLT en SDLT, lang de standaard in bedrijfsomgevingen vóór LTO.
Exabyte 8 mm en Mammoth, en Sony AIT en SAIT.
QIC, Travan en VXA, bij pc's en kleine servers.

Welke formaten we kunnen lezen, hangt af van het type en de toestand van de tape. Geef bij uw aanvraag het type op dat op de cassette staat; dan kijken we het na voor u iets opstuurt.

Back-upsoftware en formaten

Op een tape staan zelden gewone bestanden. De back-upsoftware schrijft ze in een eigen formaat weg, zoals Veeam, Veritas Backup Exec en NetBackup, Arcserve, NTBackup of tar, of via LTFS.

Waar mogelijk halen we de bestanden rechtstreeks uit dat formaat, ook als de oorspronkelijke software of de catalogus (backup catalog) niet meer beschikbaar is. Vermeld daarom welke software en welke versie gebruikt werden, als u dat weet.

Alles over het herstel van ontoegankelijke back-ups →

Technisch: back-upformaten

NTBackup en Backup Exec schrijven in het Microsoft Tape Format (MTF); tar werkt met records van 512 bytes; LTFS gebruikt twee partities op de tape, één voor de index en één voor de gegevens (vanaf LTO-5).

Ontbreekt de catalogus van de back-upsoftware, dan bouwen we die op uit de headers op de tape zelf.

Veelvoorkomende problemen

De tape is gebroken, gekreukt of zit vast in de drive.
Water- of brandschade, schimmel of vervuiling.
Slijtage van oude tapes, waarbij de magnetische laag loskomt of kleverig wordt (sticky-shed).
De tape werd per ongeluk overschreven of gewist, of het begin ervan werd opnieuw geformatteerd.
Het geheugenchipje in een LTO-cassette (Cartridge Memory, LTO-CM) is defect, waardoor de drive de tape weigert.
De drive of de back-upsoftware bestaat niet meer, of de catalogus is verloren.

Wat u best doet

Doe dit wel

Bewaar de tapes droog, op kamertemperatuur en weg van magneten.
Nummer de tapes van een back-upset in de juiste volgorde.
Noteer de back-upsoftware en versie, en eventuele versleutelingssleutels.
Stuur alle tapes van een set op.

Doe dit niet

Een vastgelopen tape niet met geweld uit de drive trekken.
Een beschadigde tape niet steeds opnieuw in een drive steken.
Niets op de tapes schrijven, en ze niet formatteren of labelen in de drive.
Geen tapes openen of zelf proberen te lijmen.

Hoe wij tapes behandelen

Nazicht. We bekijken de cassette en de tape zelf op schade, vervuiling en slijtage.
Herstel waar nodig. Beschadigde of vervuilde tapes maken we waar mogelijk eerst leesbaar.
Uitlezen. We lezen de tape volledig uit, ook voorbij het punt waar de drive normaal zou stoppen (end-of-data, EOD).
Bestanden terughalen. We interpreteren het back-upformaat en halen de bestanden eruit.
Leveren. U krijgt de lijst met teruggevonden bestanden te zien vóór u betaalt, en de gegevens op een hedendaagse drager.

Oude tapes overzetten

Werken de tapes nog, maar heeft u geen drive meer? Dan lezen we ze uit en zetten we alles over op een hedendaagse drager, zodat uw archief niet samen met de laatste werkende drive verdwijnt.

Datarecuperatie van tapes